ZIPCAR – mô hình kinh doanh cấp tiến

Tháng 06 năm 2000, hai doanh nhân đã cho thuê được 12 chiếc xe và sẵn sàng triển khai kinh doanh ở Boston. Đến tháng 10, công ty non trẻ này đã có 19 chiếc xe và gần 250 thành viên, đồng thời những người sáng lập đã chi thêm 325.000 USD để phục vụ cho giai đoạn hoạt động ban đầu của công ty. Tuy minh chứng được khả năng tồn tại của công ty nhưng Chase và Danielson lại không thành côngtrong việc tăng vốn cổ phần mà họ thực sự cần để phát triển Zipcar.

Từ đầu năm 2000, Chase bắt đầu thực hiện một loạt bài thuyết trình trước các nhà đầu tư tiềm năng nhằm tìm kiếm 1 triệu USD để khẳng định thành côngcủa mô hình kinh doanh ở Boston và cuối cùng là tiến tới mở rộng kinh doanh ở các thành phố khác trong cả nước. Các nhà đầu tư tiềm năng có vẻ như đã bị hấp dẫn và hồ hởi với ý tưởng Zipcar. Trong khi đó, Chase hi vọng sẽ huy động được vòng tài chính đầu tiên vào mùa thu năm 2000, bà tiếp tục tìm kiếm những nguồn tài trợ thay thế khác vì tiền vẫn chưa có trong ngân hàng. Cuối tháng 10 năm 2000, Chase và Danielson có cơ hội phát biểu tại Springboard 2000 New England – diễn đàn kinh doanh dành cho doanh nghiệp của các nữ doanh nhân. Chase nói: “Tôi rất nóng lòng để tăng nguồn tài trợ này và tập trung toàn bộ năng lượng của mình vào nỗ lực phát triển Zipcar. Tôi muốn thể hiện nỗ lực hết mình của công ty trước các vị phó chủ tịch sẽ có mặt tại Springboard. Tôi cần phải xem lại bài thuyết trình để đảm bảo rằng chúng tôi đang đưa ra những luận cứ thuyết phục nhất nói lên doanh nghiệp mình xứng đáng được tài trợ.”

Nền tảng

Tháng 9 năm 1999, bạn của Chase là Danielson từ Đức trở về nước với ý tưởng về một sự khởi đầu mới. Khi ở Berlin, Danielson thực sự ấn tượng với ý tưởng chia sẻ xe hơi, một mô hình đang nở rộ khắp Châu Âu. Với ý tưởng mới này, các công ty thường cho thuê xe ngắn hạn theo nhu cầu sử dụng cá nhân, thuận tiện cho việc để xe và việc tiếp cận của khách hàng. Bà tin tưởng rằng việc kinh doanh như vậy có thể sẽ thành côngtương đương tại các khu vực đô thị ở Mỹ.
Danielson, tiến sĩ địa hóa học, phụ trách giám sát nghiên cứu chính sách năng lượng tại đại học Harvard đã nhận thấy cả tác động môi trường và tiện ích của dịch vụ này. Bà đã tìm đến Chase – thạc sĩ quản trị kinh doanh MIT với kinh nghiệm kinh doanh đáng kể – để hợp tác thực hiện ý tưởng này.

Chase đồng quan điểm dịch vụ cho thuê xe mang lại một cơ hội thật thú vị và bà cũng tin tưởng rằng họ có thể xây dựng được cơ sở hạ tầng công nghệ để biến ý tưởng thành hiện thực. Bà cam kết thực hiện dự án và bắt đầu triển khai kế hoạch kinh doanh. Khi bà gặp Glenn Urban – cựu chủ nhiệm khoa kiêm cố vấn của MIT’s Sloan School of Management vào tháng 12-1999, ông không những khuyến khích mà còn thúc giục bà tiến hành kế hoạch nhanh chóng. Ông còn lưu ý Chase rằng: “Ý tưởng này còn lớn hơn cả những gì bà đang hình dung. Bà cần phải làm việc với tốc độ gấp đôi và suy nghĩ cũng phải mạnh dạn gấp đôi bây giờ.”

Thành viên sáng lập

Chase tốt nghiệp chuyên ngành Anh ngữ, Pháp ngữ và triết học tại Wellesley College. Khi đang là sinh viên, bà cũng từng giữ vài vị trí của tờ báo tại trường đại học và là chủ tịch câu lạc bộ triết học. Sau khi tốt nghiệp năm 1980, bà đã gia nhập công ty tư vấn chăm sóc sức khỏe John Snow Inc. tại Boston.

Năm 1986, bà nhận bằng MBA về kinh tế ứng dụng và tài chính của MIT’s Sloan School of Management. Sau đó bà làm việc tại một trường tư với cương vị giám đốc tài chính và vận hành. Trong 13 năm kế tiếp, Chase vẫn tiếp tục sự nghiệp giáo dục, bà chỉ nghỉ việc sau mỗi lần sinh ba đứa con và sắp xếp lại lịch trình côngviệc để thực hiện mong muốn chăm sóc gia đình. Thời gian này cũng có một số lần bà trở lại làm việc cho John Snow, sau cùng giữ chức giám đốc tạm thời của bộ phận quốc tế. Năm 1995, Chase chuyển sang làm chủ bút tạp chí khoa học 110 năm tuổi Public Health Reports. Suốt thời gian này, bà thường nghĩ rất nhiều về khả năng mở công ty riêng.

Năm 1998, Chase và chồng bà thấy rằng áp lực phải duy trì hai côngviệc có chức quyền cao và chăm sóc ba đứa trẻ dưới 10 tuổi khiến mọi việc ngày càng khó quản lý. Bà quyết định từ chức ở Public Health Reports để dành nhiều thời gian hơn cho lũ trẻ. Suốt 12 tháng tiếp theo, Chase chỉ chuyên tâm vào côngviệc gia đình và hoạt động ở trường của các con. Kết quả là, bà đã có thêm nhiều bạn mới – hầu hết là phụ huynh bạn của con. Danielson cũng nằm trong số đó.

Danielson làm việc cho Ủy ban Môi trường của Đại học Harvard, phụ trách chỉ đạo nghiên cứu liên ngành về tiêu thụ năng lượng và khí nhà kính. Trước khi nhận bằng Tiến sĩ của trường Freie Universitat Berlin, bà đã làm vài việc khác gồm bán xe trong hai năm và trợ lý nghiên cứu làm việc với chất bán dẫn tại Viện Hahn-Meitner trong ba năm. Sau khi lấy bằng Tiến sĩ, bà tiếp tục theo học tại Đại học Rand Afrikaans ở Johannesburg, tiếp đó là Harvard vào năm 1991 theo học bổng nghiên cứu của NATO. Thời gian này chồng Danielson đang hoàn thành bằng tiến sĩ tại MIT còn đứa con trai năm tuổi của họ nhập học cùng trường mẫu giáo nơi con gái của Chase đang học.

Chase không hề do dự khi Danielson đề xuất thành lập công ty. Bà đã ấp ủ mong muốn trở thành doanh nhân từ nhiều năm. Cơ hội này thật thú vị, bà và chồng mình tin tưởng rằng đây chính là thời điểm để bắt tay vào xây dựng một mô hình kinh doanh như vậy vì họ đã cải thiện được đáng kể cuộc sống gia đình và cả ba đứa trẻ đang ở độ tuổi đến trường. Mùa thu năm 1999, bà quyết định đi làm toàn thời gian. Về phần Danielson, bà tiếp tục làm việc tại Harvard và chỉ dành thời gian buổi tối và ngày cuối tuần cho công ty mới.

Hai nhà sáng lập này phân côngnhiệm vụ theo chuyên môn của mỗi người. Suốt mùa thu năm 1999, Chase sàng lọc ý tưởng, nghiên cứu thị trường, viết kế hoạch kinh doanh và xây dựng các giả định cần thiết để tạo ngân quỹ. Bà lập ra một danh sách liên hệ những vấn đề tài chính và kinh doanh quan trọng. Khi bắt đầu thành lập công ty vào mùa xuân năm 2000, bà tự thiết kế và viết website với sự giúp đỡ của các kỹ sư cũng như bắt đầu làm việc trên hệ thống lưu trữ trực tuyến.

Kinh nghiệm về xe của Danielson và mối quan hệ với Ford – một trong những nhà tài trợ chính cho nhóm nghiên cứu của bà tại trường Harvard – khiến bà là lựa chọn tất nhiên cho nhiệm vụ xây dựng mối quan hệ với ngành côngnghiệp xe hơi. Bà cũng đảm nhiệm việc xác định công nghệ cần thiết trong xe hơi và thương lượng mua bán những chiếc xe đầu tiên. Ngoài ra, Danielson còn xử lý mọi vấn đề môi trường liên quan đến việc kinh doanh và biên tập những tài liệu mà Chase soạn thảo.

(còn tiếp)

Leave A Reply

Your email address will not be published.